เทคนิคดีๆที่ช่วยให้รู้ทันข่าวปลอมในช่วงนี้
- 3 พ.ค. 2564
- ยาว 1 นาที
ช่วงแรกของโควิดระลอกนี้เภสัชตั้งใจจะทำข้อมูลข้อเท็จจริงเกี่ยวกับข่าวลือต่างๆทั้งสมุนไพรและยา...แต่ทำตามไม่ทัน บอกเลย เปลี่ยนกันทุกวัน เริ่มตั้งแต่ยาเขียว กระชายขาว ฟ้าทะลายโจรป้องกันโควิด สเปรย์พ่นคอ น้ำยากลั้วคอ....อู้หูววววว...เยอะแยะมากมาย คิดได้ว่า #ถ้าประชาชนรู้ว่าข้อมูลแบบไหนเชื่อถือได้แบบไหนเชื่อถือไม่ได้น่าจะเป็นสิ่งที่ช่วยเป็นเกราะคุ้มกันข่าวปลอมให้เค้าตลอดชีวิต
วันนี้เภสัชเอา #ลำดับความน่าเชื่อถือของข้อมูล มาฝาก (**หากท่านใดเป็นบุคลากรทางการแพทย์มาอ่านเข้า เภสัชขอชี้แจงก่อนว่า พยายามเขียนให้เป็นภาษาที่คนทั่วไปเข้าใจ จึงไม่ได้ใช้ศัพท์ตามหลักวิชาการนะคะ)
ระดับชั้นความน่าเชื่อถือของงานวิจัยเรียงลำดับจากบนลงล่าง พอจะสรุปง่ายๆดังนี้ 1. ชั้นบนๆของรูปสามเหลี่ยม (ดูรูปประกอบ เป็นภาษาอังกฤษคือรูปแบบงานวิจัย) คือเชื่อถือได้ที่สุด จะเป็นงานวิจัยในมนุษย์ที่มีการออกแบบงานวิจัยมาอย่างดี
2. ชั้นกลางๆของสามเหลี่ยม เชื่อถือได้ปานกลาง สีเขียวและสีฟ้า คือ เคสรายงานผล เช่นพบว่าเกิดขึ้นดีในหลายๆคน หรือในคนไข้เพียงคนเดียว แล้วนำมารายงาน โดยมีที่มาที่ไปที่ชัดเจน รายงานผลโดยบุคลากรทางการแพทย์ ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารทางการแพทย์ชั้นนำ กลุ่มพวกนี้ มักจะนำมาต่อยอดเพื่อเกิดงานวิจัยในระดับที่สูงขึ้น
3. ชั้นล่างๆที่เป็นภาษาไทยคือ งานวิจัยที่เชื่อถือได้น้อย เช่นความเห็นจากผู้เชี่ยวชาญเฉพาะสาขา ผลวิจัยที่ทำในสัตว์ทดลอง ผลวิจัยที่ทำในหลอดทดลอง เรียกว่า ความน่าเชื่อถือต่ำมาก......กลุ่มนี้แหละที่บ้านเราชอบเอามาอ้างว่าสมุนไพรช่วยนู่นนี่นั่น หลายๆครั้งยังทดลองอยู่ในห้องแลปเลย และเกิน90%ที่เอามาทดลองในคนแล้วไม่ได้ผล
4. ไม่สามารถบรรจุในสามเหลี่ยมนี้ได้เลย จะไปทำให้ลำดับขั้นเค้าพังหมด คือ #เค้าว่ากันว่า #มีคนพูดว่า #ในไลน์บอกว่า #มีคนนึงพูด #ในTiktokบอกว่า ซึ่งคนเหล่านั้นเป็นใครไม่รู้ ไม่มีพื้นฐานทางการแพทย์เลย แต่อัดคลิปเป็น อัดเสียง พิมพ์ไลน์ได้ อันนี้เชื่อไม่ได้ที่สุดแล้ว
บอกเลยว่าสิ่งนี้สำคัญมากในโลกอนาคตที่ข้อมูลทุกอย่างค้นหาได้ทางinternetนะคะ มีลูกสอนลูก มีหลานสอนหลาน เพราะในยุคสมัยที่social media มีข้อมูลเต็มหน้าฟีด การพิจารณาข้อมูลให้เป็น และเลือกที่จะเชื่อข้อมูลเป็นเรื่องสำคัญมากๆ เพื่อไม่ให้เราตกเป็นเหยื่อของการตลาด เป็นเหยื่อของการปั้นไลค์ปั้นแชร์
ถ้าไม่แน่ใจ สามารถปรึกษาแพทย์ เภสัชกร ได้เลยนะคะ ทุกๆคนยินดีให้ข้อมูลแน่นอน
